Categorie archief: Praktijk

Praktijk lessen op het water

Leren zeilen in 10 minuten

Zo, da’s snel!

Helaas is het nog niet mogelijk om in 10 minuten compleet te leren zeilen. In de toekomst krijg je wellicht een soort stekker in je nek geduwd waarna er een “zeilinstruktie programma” naar je hersenen wordt ‘gedownload’. Zou soms wel eens makkelijk zijn. Echter, zover is het nog niet.

Enfin, ondertussen is het leuk om te zien hoe Bart gaat leren zeilen als ‘ie meevaart op een catamaran. En daarvan is een videoverslag van gemaakt van ruim 10 minuten. Enkele essentiële zeiltermen en -begrippen worden eigentijds uitgelegd in rap tempo. Ook de zeilstanden, oploeven en afvallen worden goed uitgelegd En wat doe je bij omslaan? Je ziet het hier. Must see!

De video is een uitzending van ‘Het Klokhuis’, een educatief televisieprogramma voor kinderen en daarmee prima geschikt voor consumptie.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/leren-zeilen-in-10-minuten/

Binnen de wind varen

Binnen de wind. Wat is dat nu weer?

Als je voor de wind zeilt heb je de wind in de rug. Afvallen kan dan niet meer; je kan immers niet meer afvallen dan voor de wind.

[warning]Door toch meer door te draaien (door nog meer af te vallen), komt de wind uit de richting waar ook grootzeil staat![/warning]

Dat kan zeker bij veel wind gevaarlijk zijn, met name als je er niet op bedacht bent. Dan krijg je een klapgijp.

Niet echt een koers maar wordt vaak in verband gebracht met gijpen. De gijp ‘lukt’ namelijk altijd als je ietsje binnen de wind vaart. Het grootzeil komt dan ‘mooi over’. Als je erop bedacht bent tenminste en een gijp aan het voorbereiden bent..

kijk eens op: http://nl.wikipedia.org/wiki/Binnen_de_wind

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/binnen-de-wind/

Klapgijp – wat is dat?

Let op als je voor de wind vaart. Je loopt dan het risico als dat het grootzeil spontaan overkomt! De giek kan een enorme snelheid ontwikkelen, waardoor ongelukken kunnen gebeuren.

Voorkom dan ook een klapgijp door deze te voorzien als je voor-de-wind vaart. Het risico is het grootst als je binnen-de-wind vaart.

In die zin is voor-de-wind varen een gevaarlijke koers.

Dan kan er dus dit gebeuren:

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/klapgijp/

Overstag gaan

Als je oploeft als je aan de wind vaart, kom je snel in de wind te liggen. En dan lig je stil.
Als je echter doordraait, draai je door de wind en kun je weer aan de wind varen over de andere boeg.

Dat heet ‘overstag gaan’. Hieronder wordt duidelijk uitgelegd hoe dat werkt.

Nog even de manouvre op een rij:
1. (stuurman) aan de wind varen
2. (stuurman) roept: “klaar om te wenden?”
3. (fokkenist) maakt de lijschoot los, maar houdt ‘m op spanning; haalt de de loefschoot alvast vast
4. (stuurman) roept “ree” bij geen bezwaren van de bemanning
5. (fokkenist) viert de fok (“killend bij”)
6. (stuurman) duwt roer (een klein beetje) van zich af en trekt de grootschoot aan.
7. De boot loeft op en draait in de wind
8. De stuurman gaat aan de nieuwe hoge kant zitten
8. Optioneel: (stuurman) roept “Fok bak” en fokkenist trekt de lijschoot nogmaals aan.
9. De boot draait door de wind, en valt af
10. (stuurman) roept: “fok door” of “fok over” en fokkenist trekt de nieuwe lijschoot voorzichtig aan
11. stuurman pakt zijn helmstok weer vast en houdt aan-de-wind aan als koers
12. Nadat de boot weer vaart heeft, trekt de fokkenist de fok definitief aan.

Niet bij iedere boot is het nodig om fok bak te trekken, om de neus van de boot door de wind te trekken.

Belangrijke voorwaarde bij overstag gaan is dat je start met een aan de windse koers. Dat wordt nog wel eens ‘vergeten’. Ook de term gijpen wordt er ten onrechte ermee in verband gebracht. Kijk ook eens bij de verschillen tussen gijpen en overstag.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/overstag-gaan/

Driftbeperking – kiel en gebruik van het roer

Wat is drift en driftbeperking en wat kun je er tegen doen?

Drift

Als er geen kiel of zwaard zou zijn, zou de boot met de wind ‘mee-driften’; de boot wordt het de wind meegeblazen. ‘Verlijeren’ wordt dat genoemd; de boot wordt naar ‘lij’ geblazen door de wind.
Als je een ruime koers vaart (voor de wind of ruime wind) werkt dat in je voordeel, maar als aan de wind vaart om een hoger gelegen punt te bereiken werkt dat in je nadeel.

Driftbeperking en driftbeperkende middelen

Vandaar dat er een ophaalbaar zwaard of een vaste kiel onder de zeilboot zit. Het zorgt ervoor dat boot niet zo makkelijk met de wind wordt meegeduwd terwijl het wel makkelijk in voorwaartse richting door het water snijdt.
Ook de romp van de boot en het roer zijn driftbeperkende middelen.

Roergebruik bij overstag

Het roerblad kennen we dus als middel om mee te sturen en het beperkt deels drift.
Echter, als je stuurt met het roer, remt het enigszins in voorwaartse richting. Om de vaart in de boot te houden is het zaak het roer alleen te gebruiken om richting te corrigeren. Sturen doe je hoofdzakelijk met je zeilen.

In de onderstaand filmpje wordt het haarfijn uitgelegd.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/driftbeperking-kiel-en-gebruik-van-het-roer/

Kikker beleggen (landvast en val)

Hoe beleg je een kikker ?

Of het nu een landvast of een val is; de techniek is hetzelfde:

landvast:

een val:

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/kikker-beleggen-landvast/

Grootzeil strijken

Hoe strijk je het grootzeil?

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/grootzeil-strijken/

Fok strijken, opdoeken en opbergen

Hoe strijk je het fok?
Dat zie je hier:

Daarna opdoeken:

Denk er ook aan om de fokkeschoten los te halen van de fok

en deze op te ruimen in de fokkezak; daarna eventueel uithangen op te drogen.

 

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/fok-opdoeken/

Krachten op de zeilboot

We hebben al gezien dat we met de zeilen kunnen sturen.
Daarnaast heeft een zeilboot ook een kiel of een zwaard om verlijering tegen te gaan. Als die er niet zou zijn, vaart de zeilboot teveel met de wind mee. Met name bij aan-de-windse koersen is een zwaard/kiel onmisbaar.

Om dit krachtenspel goed in de praktijk te zien en hoe je daar mee kan spelen, kijk eens naar deze speed zeilboot:
Deze zeilboot heeft weinig gewicht, relatief veel zeiloppervlak en steekt bij grote snelheid alleen nog maar met zwaard en roer in het water!

Als je goed gekeken hebt, heeft zijn steekzwaard een vleugelprofiel, waardoor de boot gelift wordt bij flinke vaart. Blijft spectaculair!

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/krachten-op-de-zeilboot/

Onderdelen schip en tuig – Overzicht

Ook IN de boot hebben de diverse onderdelen schip en tuig zo hun eigen naam.
Denk bijvoorbeeld aan de volgende onderdelen en handelingen bij het zeilklaar en nachtklaar maken van de zeilboot:

Boot:

romp, dek en kuip
kiel en roerblad
spiegel
doften en denningen
helmstok
hanekam

Zeil /  Tuig:

– fok en grootzeil en eventueel kluiver
– leuvertjes
mast, giek en gaffel
– voorlijk, achterlijk, bovenlijk en onderlijk
– reeflijntjes
– zeilbandjes
– zeillatje

Lijnen:

– landvasten
– kikkers (en beleggen ervan)
– schoten en vallen (lopend want)
de verstaging (staand want)

Handelingen:

– val doorzetten
spring aanbrengen
– zeil aanslaan
fok strijken en grootzeil strijken
zeil opdoeken
– schip verhalen

Dit zijn zo’n beetje de belangrijkste. Vaar je met grotere boten, kijk dan eens welke onderdelen er dan nog eens bijkomen:

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/onderdelen-schip-en-tuig/

Oudere berichten «