Tag: voor-de-wind

Wat is de snelste zeilkoers?

Wat is de snelste zeilkoers van een zeilschip?

Dat is afhankelijk van het ontwerp van het schip; dat in grote mate wordt bepaald door de romp van de boot.

Gek genoeg is dat niet voor de wind, hoewel je dat wel zou verwachten.

Over het algemeen geldt dat de zeilkoers in het gebied tussen halve wind en ruime wind de snelste zeilkoers is.

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/snelste-zeilkoers/

Binnen de wind varen

Binnen de wind. Wat is dat nu weer?

Als je voor de wind zeilt heb je de wind in de rug. Afvallen kan dan niet meer; je kan immers niet meer afvallen dan voor de wind.

[warning]Door toch meer door te draaien (door nog meer af te vallen), komt de wind uit de richting waar ook grootzeil staat![/warning]

Dat kan zeker bij veel wind gevaarlijk zijn, met name als je er niet op bedacht bent. Dan krijg je een klapgijp.

Niet echt een koers maar wordt vaak in verband gebracht met gijpen. De gijp ‘lukt’ namelijk altijd als je ietsje binnen de wind vaart. Het grootzeil komt dan ‘mooi over’. Als je erop bedacht bent tenminste en een gijp aan het voorbereiden bent..

kijk eens op: http://nl.wikipedia.org/wiki/Binnen_de_wind

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/binnen-de-wind/

Klapgijp – wat is dat?

Let op als je voor de wind vaart. Je loopt dan het risico als dat het grootzeil spontaan overkomt! De giek kan een enorme snelheid ontwikkelen, waardoor ongelukken kunnen gebeuren.

Voorkom dan ook een klapgijp door deze te voorzien als je voor-de-wind vaart. Het risico is het grootst als je binnen-de-wind vaart.

In die zin is voor-de-wind varen een gevaarlijke koers.

Dan kan er dus dit gebeuren:

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/klapgijp/

Zeiltermen, begrippen en woordenlijst

Words

Elk vakgebied / hobby kent zijn eigen termen, begrippen en woorden. Zo ook op het water in het algemeen en in de zeilboot in het bijzonder.

Hieronder een lijst van de belangrijke zeiltermen, begrippen en woorden met de betekenis erachter.

 

 

A

Aan de wind:             Koers waarbij de wind schuin van voren komt

Aanslaan:                  Vastmaken van een lijn; landvast, val, sleeptros, ankerlijn, zeil (fok of grootzeil)

Aanmeren:                Foutieve term, het is afmeren.

Achterlijker dan dwars:     Meer vanachter dan dwars op de boot. (Gevorderen)

Achtergrondpeiling:           Een manier om te bepalen of je stilligt midden op het water, bijvoorbeeld met ankeren. (Gevorderen) 

Afvallen:                   De boeg van de wind afsturen (tegengesteld = oploeven).

Afhouden:                Schade vermijden door de boot tegen te houden.

 

B

Bak:                             Een zeil staat “bak” als de wind er van de verkeerde kant inblaast.

Bakboord:                Linkerzijde van de boot als u met het gezicht naar de boeg staat.

Beleggen:                  Het zo vastzetten van een lijn op een bolder of kikker dat hij makkelijk weer los te maken is.

Beneden langs        Aan de lijzijde passeren

Benedenwinds:       Een positie waar de wind heen waait.

Bezeild:                       Zie: te bezeilen

Binnen de wind zeilen: Voor de windse koers waarbij de giek een tikkeltje aan loef staat. (gevaarlijk !)

Blok:                          Scheepsbenaming voor een katrol.

Boot:                          Zeevaart: boot is bijboot, schip is groot vaartuig. Binnenvaart boot kan zich zelfstandig voortbewegen, schip niet. In samenstelling is het altijd boot: dus zeilboot, stoomboot, loodsboot, veerboot etc.

                                   Maar gek genoeg weer wel voorschip, achterschip.

Bovenwinds punt:    Een positie waar de wind vandaan komt.

Bovenlangs:               Aan de loefzijde passeren

Buikdenning:          Zie denning.

Buiswater:                Over de boeg van de boot opspattend water

Bijliggen:                  Stilliggen van een zeilboot aan de wind; fok bak, grootzeil midscheeps doorgezet, roer lij.

Bijdraaien:               Stilliggen van een zeilboot door de kop in de wind te draaien.

 

C

Casco:                        Kale romp van de boot

CWO:                      Commissie watersport opleidingen; opleidingseisen en examens varen.

 

D

Deinzen:                   Achteruit zeilen

Denning:                 Vlonder op de bodem (buikdenning) waarover gelopen kan worden.

Diepgang:               De afstand van de waterlijn tot het onderste punt van de kiel.

Dirk:                          De lijn waarmee de giek wordt opgehaald (ook kraanlijn genoemd)

Doft:                          Zitplanken van boord tot boord voor de roeiers

Dol:                            Vorkvormige houder waarin de roeier zijn riem plaats om te roeien.

Doorzetten:             Schoten of vallen (te) strak zetten.

Drift:                         Zijdelings wegdrijven van een boot, wordt ook verlijeren genoemd.

Dukdalf:                   In het water geplaatst hekwerk/paal om af te meren.

Dwarspeiling:        Methode om de positie te bepalen, m.b.v. achterlijker dan dwars

 

E

Etiquette:                  Gedragsregels, vaaretiquette: gedragregels voor opvarenden.

 

F

Fender:                     Stootkussen of stootwil.

Fok:                            Driehoekig voorzeil aan de voorstag

Fokkenschoot:      Lijn om de fok mee te bedienen

 

G

Gaffel:                       Rondhout om de bovenkant van het zeil uit te houden.

Gestrekte koers:   Evenwijdig varen aan de as van het vaarwater.

Giek:                          Rondhout om de onderkant van het grootzeil uit te houden.

Gieren:                     Slingerbeweging (horizontaal) om een anker of sleeptros

Grootschoot:         Schoot van het grootzeil

Gijpen:                     Voor de wind “wenden”, waarbij het grootzeil met een zwaai overkomt.

 

H

Halve wind:               Dwars op de boot inkomende wind.

Helmstok:                 Houten stok voor de bediening van het roer.

Hogerwal:                 De wal waar de wind vandaan komt

Hoog aan de wind:   Een koers zeilen , waarbij de windhoek t.o.v van de zeilen zo klein mogelijk is.

 

I

In de wind:                Koers met de wind recht van voren, een koers die niet te bezeilen is

 

J

Jagen:                         Het met een lijn door mens of dier voorttrekken van een boot over het jaagpad

 

K

Kiel:                           Vast onder de boot hangend vleugelvormig onderdeel, dat als

contragewicht dient en om de het verlijeren tegen te gaan (in de lelievlet spreken we van het midzwaard i.p.v. de kiel)

Killen:                       De wind blaast te veel langs het zeil waardoor het minder voortstuwing geeft, het betreffende zeil zal een bolling geven aan de verkeerde kant, ook wel tegenbollen genoemd of killen van het zeil.

Klapgijp:                  Ongecontroleerde gijp.

Knoop:                      Snelheidsmaat; 1 knoop=1 zeemijl per uur=1852 meter per uur.

Knijpen:                   Het zo hoog aan de wind zeilen dat het ten koste gaat van de snelheid

Kraanlijn:                Zie “Dirk”

Koers:                       Richting waar de boot naar toe gestuurd wordt.

Krabben:                 Het anker wordt over de bodem getrokken zonder dat het zich erin vastzet

Krimpen:                Windrichting verandering tegen de wijzers van de klok in.

Kruiphoogte:        Afstand van de waterlijn tot het hoogste punt van de boot.

Kruisen:                  Zie “Laveren”.

 

 

L

Lagerwal:                  De wal waar de wind naar toe waait.

Landvast:                  Lijn voor het vastleggen van de boot.

Laveren:                    Afwisselend over bak- en stuurboord zeilen om een bovenwinds gelegen positie te bereiken, ook wel opkruisen genoemd.

Lij:                               De kant waar de wind naar toe waait.

Lijgierig:                   De neiging van de boot om van de wind af te draaien

Loef:                           De kant waar de wind vandaan komt.

Loefgierig:               De neiging van de boot om naar de wind toe te draaien.

Lopend want:         Al het lopende touwwerk dat bedoeld is voor de zeilen

Lummel:                   Draaibare verbinding tussen mast en giek

Lijk:                           (Verstevigde) randen van het zeil.

 

M

Marllijn:                   Het touw waarmee een zeil aan het rondhout wordt vastgemaakt

Mik:                            Steun voor de giek en gaffel als er afgetuigd is.

 

O

Onder zeil:               Varend met gehesen zeilen, zonder andere voortstuwing

Oploeven:                 De boeg naar de wind toedraaien

Opkruisen:               Zie: “Laveren”

Over bakboord:     De koers met de giek aan bakboord.

Over stuurboord:     De koers met de giek aan stuurboord.

Overstag gaan:       Het door de wind varen, waardoor de zeilen over de andere boeg moeten worden gezet.

 

P

Planeren:                  Toestand dat de boot min of meer over het water scheert.

 

R

Rak:                           Deel van een (wedstrijd)baan tussen twee merktekens of recht stuk water of tussen twee bochten

Ree:                           Uitvoering commando voor het overstag gaan (fok wordt gevierd, niet losgelaten!)

Reven:                     Zeiloppervlak verkleinen d.m.v. een bindrif of een rolrif

Rompsnelheid:    Maximale snelheid die een niet planerende boot kan bereiken.

Ruime wind:          Koers waarbij de wind schuin van achteren komt.

Ruimen:                  Windrichting verandering met de wijzer van de klok mee.

 

S

Schiemannen:        Het maken van knopen en splitsen in een touw.

Schiften:                   Wisselende verandering van de windrichting.

Schip                         Zie boot.

Schijnbare wind:     Resulterende windrichting als gevolg van de werkelijke wind en

bootsnelheid.

Schoot:                      Lijn waarmee de stand van de zeilen geregeld worden.

Slag:                          De gezeilde afstand tussen (tweemaal) overstag gaan.

Spring:                     Landvast van voorschip (/achterschip) naar de wal bij het achterschip (/voorschip)

Stag                           (staal) kabels die de mast ondersteunen

Staand want:         Alle vaststaande lijnen en staaldraad.

Strijken v.d. zeilen:            Het laten zakken van de zeilen.

 

T

Takeling:                  Een takeling zorgt ervoor dat het uiteinde van een touw niet afrafelt, dit kan door een oogsplits, een Spaanse takeling of een benaaide takeling er in te maken. Let op: afsmelten/afbranden is niet de beste oplossing!

Te bezeilen:            Een positie is te bezeilen (bezeild) wanneer de boot er zonder laveren heen kan varen.

Tegenbollen:          Zie killen.

Teltales:                   Kleine draadjes aan het zeil om de windstroom erlangs te kunnen volgen.

Trimmen:               Het zo gunstig mogelijk afstellen van de zeilen, mast, roer, zwaard en gewichtsverdeling van de boot.

 

V

Val                              Lijn waarmee de zeilen gehesen worden.

Verlijeren:              Dwarsscheeps wegdrijven als gevolg van de wind. (Heet ook drift)

Voor de wind:        Koers waarbij de wind vrijwel van achteren komt.

Vaantje:                   De windwijzer bovenop de mast, die de richting van de schijnbare wind aanwijst.

 

W

Waterlijn:                 De scheidingslijn tussen water en lucht op een boot.

Waterverplaatsing: Het volume van de verplaatste hoeveelheid water door de boot.

Werkelijke wind:     De wind (richting en kracht) die men voelt als u op de wal staat, ook wel ware wind genoemd

 

Z

Zeilteken:                 Merk/type aanduiding van het zeilschip.

Zelflozer:                  Klepje in de boot waar het water vanzelf uitstroomt als de boot voldoende vaart maakt.

Zog:                            Schuimend of kolkend waterspoor achter de boot.

Zwaard:                    Een plank of metalen plaat onder water bij een zeilboot om het verlijeren tegen te gaan.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/zeiltermen-begrippen-en-woordenlijst/

Verschil overstag en gijpen

De begrippen overstag en gijpen worden nog wel eens door elkaar gehaald.

Verschil overstag en gijpen:

– bij overstag verander je koers de koers van aan-de-wind van de ene boeg naar aan-de-wind van de andere boeg; van ADW, door de wind naar ADW over de andere boeg (totaal ongeveer 90 graden)
– bij gijpen wordt de koers voor-de-wind aangehouden.

 

Overeenkomsten tussen overstag en gijpen is er ook:

– de zeilen gaan van de ene boeg naar de andere.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/verschil-overstag-en-gijpen/

Gijpen

Bij gijpen ‘verhuizen’ de zeilen naar de andere boeg, vaak om over een andere boeg weer te kunnen oploeven.
Kijk hoe dat in zijn werk gaat:

Bij gijpen verander je NIET van koers; je blijft voor de wind varen.

Kijk wel uit voor de klapgijp!

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/gijpen/

Zeilkoersen

Zeilen is mogelijk door gebruik te maken van de wind.
De richting van de boot tov de windrichting bepaalt de zeilkoers. (Een zeilkoers is geen kompaskoers!)
Vervolgens bepaalt de zeilkoers de stand van de zeilen.

Grofweg bestaan de volgende zeilkoersen:
– “voor de wind”: de wind komt recht van achteren. Denk aan het gezegde: “Het gaat met hem voor de wind”.
– “in de wind”: helaas kunnen we niet tegen de wind in zeilen. Dit is de enige koers die we niet kunnen bezeilen.
– “aan de wind”: we kunnen wel ‘schuin’ tegen de wind in zeilen; de wind komt schuin van voren de boot in.
– “halve wind”: de wind staat haaks op de boot
– “ruime wind”: de wind komt schuin van achteren.

Zie de beknopte video hierover:

Let op! De misvatting wil nog wel eens ontstaan dat ‘de wind draait’.
Over het algemeen draait de boot, verandert van koers waarbij de windrichting vrijwel constant blijft.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.zeiluniversiteit.nl/zeilkoersen/